26-07-2018

Lijfrente beëindigen? Denk aan de revisierente

Revisierente is geen straf. Dat heeft de Hoge Raad onlangs beslist. De heffing wordt in de praktijk vaak toch wel als een straf gevoeld. Een paar maanden eerder al besliste de Hoge Raad ook dat de heffing van revisierente geen individuele buitensporige last vormt. Daarmee is de revisierente een door de belastingrechter goedgekeurd gegeven.

Afkoop lijfrenteverzekering

Als je overweegt een lijfrenteverzekering te beëindigen, moet je er ook rekening mee houden dat je naast de inkomstenbelasting 20% aan revisierente moet aftikken bij de Belastingdienst. De inkomstenbelasting bedraagt vaak 52% (in 2018: 51,95%), zodat je in totaal over de afkoopsom maar liefst 72% naar de fiscus brengt.

Revisierente is niet verschuldigd over lijfrenteverzekeringen die zijn afgesloten vóór 15 oktober 1990. En je hebt de mogelijkheid om aan te tonen dat het tarief van de revisierente (20%) te hoog is. Maar deze tegenbewijsregeling geldt alleen wanneer de verzekering binnen 10 jaar wordt afgekocht.

De Belastingdienst berekent de revisierente over de afkoopsom of over de waarde in het economisch verkeer van de lijfrenteverzekering.

LET OP: de verzekeringmaatschappij houdt geen rekening met de revisierente, maar houdt alleen loonbelasting in op de afkoopsom. De revisierente ben je aanvullend verschuldigd op je aanslag inkomstenbelasting. De verzekeringsmaatschappij is verplicht om aan de Belastingdienst door te geven dat een lijfrente is afgekocht.

Lijfrente

Een lijfrenteverzekering is een levensverzekering, die recht geeft op periodieke uitkeringen (de “rente”). Die uitkeringen zijn afhankelijk van het leven van een persoon (het “lijf”). Vaak gaat het om levenslange uitkeringen. Maar tijdelijke lijfrenten zijn ook toegestaan.

De andere veel voorkomende vorm van levensverzekering betreft de kapitaalverzekering. Dan geeft de verzekering recht op de uitkering van een kapitaal. Het fiscale regime voor kapitaalverzekeringen is anders dan dat voor lijfrenteverzekeringen.

Er zijn in het verleden echter ook veel kapitaalverzekeringen met lijfrenteclausule afgesloten. Dat is een kapitaalverzekering, maar met de verplichting om van het uitgekeerde kapitaal een lijfrente te kopen. Dergelijke verzekeringen, in de praktijk vaak ook wel aangeduid als koopsompolis, hebben fiscaal lange tijd gekwalificeerd als lijfrenteverzekering.

Veel lijfrenteverzekeringen zijn afgesloten bij de volgende gelegenheden:

  • ontslag (gouden handdruk);
  • overdracht van de onderneming (vaak bij inbreng in een BV).

Een lijfrenteverzekering die is aangekocht met een gouden handdruk kan sinds 2014 niet meer fiscaal gefaciliteerd worden aangekocht. Een gouden handdruk stamrecht kan sinds 2014 wel worden afgekocht zonder dat revisierente is verschuldigd.

Natuurlijk zijn er ook veel “gewone”lijfrenteverzekeringen afgesloten, waarop elk jaar premie werd gestort. Dergelijke lijfrentes zijn meestal bedoeld als aanvulling op het inkomen tijdens de oude dag.

Sinds 2008 is het mogelijk om een lijfrente te gieten in de vorm van een geblokkeerde spaarrekening: een bankspaarlijfrente. Daarvoor gelden dezelfde fiscale spelregels als voor een lijfrenteverzekering, inclusief de revisierente.

Fiscaal voordeel

Onder voorwaarden zijn de koopsom en/of de premies voor een lijfrenteverzekering aftrekbaar van het inkomen waarover je inkomstenbelasting betaalt. De lijfrente-uitkeringen worden met inkomstenbelasting belast.

Het fiscale voordeel zit in het uitstellen van de belastingheffing. En natuurlijk probeer je om de premies af te trekken tegen een veel hoger tarief dan waar de uitkeringen tegen worden belast. Je trekt de premies af in de jaren waarin je over je winst, salaris en ander inkomen het hoogste tarief (52%) betaalt. En je geniet de uitkeringen bij voorkeur nadat je de AOW-gerechtigde leeftijd hebt bereikt en je inkomen veel lager is.

Door middel van de revisierente wordt het (rente)voordeel weggenomen dat de belastingplichtige geniet door de aftrek van de lijfrentepremies. Het dient als compensatie voor het rentenadeel dat de overheid heeft geleden doordat de belastingopbrengst later wordt ontvangen. En daarom is de revisierente geen straf. Maar vaak toch wel een onaangename verrassing.

Hellup

De fiscaliteit rond lijfrente- en kapitaalverzekeringen is zeer complex. VWGNijhof helpt je graag met het ontrafelen van deze fiscale puzzel.